Đề cương tuyên truyền Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các tổ chức tín dụng 2026

Ngày 24/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng số 23/2026/QH16 (sau đây gọi là Luật). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026.

Decuongtuyentruyen.com giới thiệu tới bạn đọc đề cương tuyên truyền những điểm mới của Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các Tổ chức tín dụng năm 2026, gồm 02 phần:

I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH LUẬT:

1. Cơ sở chính trị:

Các nội dung liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy tại Luật được sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết số 18-NQ/TW, Nghị quyết số 27-NQ/TW, Kết luận số 121-KL/TW, Kết luận số 210-KL/TW, Nghị quyết số 60-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Bên cạnh đó, các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Luật cũng nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phấn đấu tăng trưởng 2 con số tại Kết luận số 18-KL/TW, Kết luận số 17-KL/TW; cũng như các định hướng hoàn thiện pháp luật, đổi mới tư duy định hướng xây dựng pháp luật tại Nghị quyết số 66-NQ/TW, Kết luận số 09-KL/TW và các Nghị quyết về hội nhập quốc tế, phát triển khoa học, công nghệ như Nghị quyết số 59-NQ/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW,…

2. Cơ sở pháp lý:

Nghị quyết số 101/2023/QH15 của Quốc hội đặt ra yêu cầu rà soát, hoàn thiện pháp luật về tài chính, chứng khoán, trái phiếu và doanh nghiệp. Đồng thời tại các văn bản như Nghị quyết số 190/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15,… quy định về trách nhiệm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các văn bản chịu sự tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

3. Cơ sở thực tiễn:

Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung các quy định tại Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền nhằm xử lý các vấn đề chịu tác động do sắp xếp, tổ chức bộ máy, đảm bảo thời hạn hoàn thành trước 01/3/2027 và đáp ứng yêu cầu sắp xếp, tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả, hoạt động thông suốt, hiệu quả, không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung các quy định tại Luật Phòng, chống rửa tiền để xử lý thiếu hụt của pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG/OECD.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung quy định tại Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về cơ chế tài chính của NHNN nhằm khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN.

Thứ tư, sửa đổi, bổ sung quy định tại Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về trách nhiệm của NHNN trong việc lập trạng thái đầu tư quốc tế; các quy định liên quan đến áp dụng tỷ lệ đảm bảo an toàn khác so với mức quy định; luật hóa Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối về chính sách hạn chế sử dụng ngoại hối; bổ sung quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng về hoạt động khác của ngân hàng thương mại gồm hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp, qua đó kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, tháo gỡ điểm
nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

II. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬT PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN VÀ LUẬT CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG 2026

2.1. Các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bao gồm:

(i) Bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam nhằm tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên của Tổ chức tiền tệ quốc tế. Đồng thời, Luật bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn, kỳ hạn và phương thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, minh bạch trong quá trình triển khai, thực hiện.

(ii) Bổ sung quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được phép theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN. Quy định này luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối đảm bảo các nội dung hạn chế quyền công dân được quy định tại luật; đồng thời, làm rõ các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN.

(iii) Sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của NHNN phù hợp với hoạt động của Ngân hàng Trung ương và thực tiễn hoạt động của NHNN. Bên cạnh đó, Luật chuyển thẩm quyền quy định một số nội dung liên quan đến chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ thành Chính phủ để phù hợp với quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ.

(iv) Bổ sung quy định về thẩm quyền của NHNN được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định nhằm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro của từng tổ chức tín dụng. Các tổ chức tín dụng được áp dụng biện pháp này phải xây dựng và thực hiện lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định. NHNN có trách nhiệm thanh tra, giám sát các đối tượng thanh tra, giám sát theo quy định của pháp luật.

(v) Sửa đổi các quy định nhằm đảm bảo phù hợp với cơ cấu tổ chức của NHNN và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước của NHNN để hạn chế chồng chéo với hoạt động thanh tra, kiểm toán của Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước.

2.2. Các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền bao gồm:

(i) Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Phòng, chống rửa tiền nhằm khắc phục các thiếu hụt trong công tác phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG. Cụ thể như sau:

– Sửa đổi khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” đảm bảo bao quát đầy đủ các trường hợp chủ sở hữu hưởng lợi.

– Bổ sung đối tượng báo cáo; các dấu hiệu đáng ngờ; trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm bảo đảm cơ quan quản lý có công cụ giám sát, phòng ngừa đối với hoạt động có tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới.

– Hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, thông tin và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi quy định về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN, trong đó bao gồm việc miễn trách nhiệm cho đối tượng báo cáo khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo Luật này một cách trung thực; trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu.

(ii) Luật sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy như: sửa đổi tên gọi, trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.

2.3. Nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng cụ thể:

Bổ sung tại khoản 2 Điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng quy định “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp” để tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này. Đây là điều kiện cần để các ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để có đủ cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này, pháp luật chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp phải có các quy định về quyền, trách nhiệm của các bên, điều kiện, tiêu chí, nội dung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm.

Rubi